Kiệt sức

Mở Cửa hàng văn phòng phẩm, 3 năm 7 tháng sau thì Kiệt sức

Phan Anh Tuấn, 43 · 3 năm 7 tháng

“Nói thật, 3 năm 7 tháng không có ngày nghỉ”

Tôi dừng lại thì mọi thứ cũng dừng.

Một buổi sáng, bạn không dậy nổi. Bệnh viện ghi “trầm cảm mức trung bình” và “rối loạn giấc ngủ”. Hôm đó quán không mở cửa. Chỉ bạn giữ chìa khóa. Lần đầu tiên, bạn nghe có người nói “bỏ cũng được”.

Những gì đã qua

1. Năm 2026, chuẩn bị khởi nghiệpPhan Anh Tuấn, 40 tuổi. Bạn quyết định thử lập công ty ở Hà Nội. Chưa có ý tưởng, chưa có sản phẩm. Tiết kiệm 107 triệu đ, đang đi làm (23,4 triệu đ/tháng).
2. Tháng 7/2026: làm gì đây?Khởi nghiệp với «Cửa hàng văn phòng phẩm» — Bạn chọn «Cửa hàng văn phòng phẩm». Tiếp theo: mặt bằng và con người.
3. Mở ở đâu, bắt đầu bằng gìMặt bằng tầng trệt đông người qua lại — Vị trí đẹp. Người đi đường nhìn thấy biển hiệu. Đổi lại, khoản tiền chi ra mỗi tháng nặng hơn hẳn.
4. Mở cửa cùng aiTạm thời tự làm một mình — Tuần đầu khai trương, bạn ăn trưa đứng. Tuần thứ hai thì quên ăn.
5. Năm 2026, bắt đầu năm thứ 1Lãi suất Mỹ lại tăng
6. Ngày 17 tháng 7 · Ngày trả nợNgày trả nợ. Gốc và lãi tháng này 5,5 triệu đ đã bị trừ. Dư nợ còn lại 291 triệu đ.
7. Ngày 10 tháng 7 · Không nộp được thuếĐến hạn nộp, tài khoản trống trơn. 866 nghìn đ thành nợ thuế, bị tính tiền chậm nộp. Có tiền là phải nộp ngay.
8. Ngày 26 tháng 7 · Trễ hạn trả nợKhoản trả góp không trừ được. Một tin nhắn từ ngân hàng, điểm tín dụng tụt một bậc.
9. Nhân viên bảo hiểm ghé quaMua gói toàn diện — Đã ký, mong không bao giờ phải dùng.
10. Huy động vốn bị từ chốiThẩm định hộ kinh doanh Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đã bị từ chối.
11. Tiền đang thiếuNộp đơn Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa — Bạn viết lại kế hoạch kinh doanh. Cán bộ Sở Kế hoạch và Đầu tư / Sở Tài chính xem dòng tiền và kế hoạch trả nợ lâu hơn là doanh thu. Kết quả sẽ đến trong lần gửi thư tới. Nhưng thẩm định đã từ chối. Phải xem lại tín dụng và dòng tiền.
12. Ngày 27 tháng 8 · Gia đìnhNgười nhà chuẩn bị cơm hộp cho bạn. Mẩu giấy ghi: "Nhớ ăn uống đàng hoàng."
13. Ngày 7 tháng 8 · Điện thoại đòi nợMột số lạ gọi tới, nói về khoản nợ quá hạn. Người nhà ngồi cạnh nghe hết.
14. Tin nhắn mời vay tiềnKhông vay — Xóa tin nhắn. Hóa đơn tháng này phải tìm cách khác.
15. Hết sạch tiền mặtVay tín chấp — Lãi suất 20%. Bạn thở được rồi, nhưng tháng nào tiền lãi cũng quay lại. Lịch trả nợ trên ứng dụng ngân hàng bắt đầu giống một tờ lịch treo tường.
16. Ngày 6 tháng 9 · Cơ quan thuế yêu cầu hồ sơChi cục Thuế yêu cầu số liệu doanh thu VietQR·MoMo và doanh thu tiền mặt. Bạn mở lại sổ sách.
17. Tranh chấp với thợ thi côngGiữ tiền còn lại, gọi thợ khác — Thợ mới chỉnh lại độ dốc ống. Một thư cảnh báo pháp lý đến, rồi im luôn.
18. Ngày 6 tháng 10 · Gia đình có chuyệnAnh chị em gọi gấp. Bạn vắng mặt nửa ngày.
19. Ngày 19 tháng 10 · Tiếng lành đồn xaTrong nhóm cộng đồng địa phương có bài viết “Quán này ổn đấy”. Hôm nay khách đột nhiên đông lên.
20. Ngày 10 tháng 11 · Giá dầu chảy vào giá vốnDầu Brent lên tới $132 một thùng. Báo giá bao bì và vận chuyển không còn như tháng trước. Bạn tính lại bảng giá vốn.
21. Ngày 13 tháng 11 · Đánh giá ập đếnBa đánh giá một sao với cùng một câu chữ xuất hiện trong một ngày. Không biết đó là khách hay đối thủ.
22. Ngày 4 tháng 12 · Sửa chữa tòa nhàTầng trên bị rò nước. Bạn và chủ nhà cãi nhau ai trả tiền vết ố trên trần.
23. Ngày 19 tháng 12 · Tỷ giá đẩy chi phí nhập khẩu lênTỷ giá VND/USD lên tới 26.763. Nguyên liệu và bao bì nhập khẩu tăng theo.
24. Huy động vốn bị từ chốiThẩm định hộ kinh doanh Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đã bị từ chối.
25. Tiền đang thiếuNộp đơn Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa — Bạn viết lại kế hoạch kinh doanh. Cán bộ Sở Kế hoạch và Đầu tư / Sở Tài chính xem dòng tiền và kế hoạch trả nợ lâu hơn là doanh thu. Kết quả sẽ đến trong lần gửi thư tới. Nhưng thẩm định đã từ chối. Phải xem lại tín dụng và dòng tiền.
26. Ngày 4 tháng 2 · Gia đìnhNgười nhà chuẩn bị cơm hộp cho bạn. Mẩu giấy ghi: "Nhớ ăn uống đàng hoàng."
27. Ngày 13 tháng 2 · Khách quen nhiều lênTuần này có một vị khách đến ba lần. "Tôi chỉ đến chỗ này thôi."
28. Ngày 12 tháng 3 · Người cố vấnNgười cố vấn lâu năm gọi điện. Người ấy hỏi: “Bây giờ điều bạn sợ nhất là gì?”
29. Ngày 13 tháng 3 · Ngày trả nợNgày trả nợ. Gốc và lãi tháng này 9,9 triệu đ đã bị trừ. Dư nợ còn lại 456 triệu đ.
30. Huy động vốn bị từ chốiThẩm định hộ kinh doanh Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đã bị từ chối.
31. Tiền đang thiếuNộp đơn Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa — Bạn viết lại kế hoạch kinh doanh. Cán bộ Sở Kế hoạch và Đầu tư / Sở Tài chính xem dòng tiền và kế hoạch trả nợ lâu hơn là doanh thu. Kết quả sẽ đến trong lần gửi thư tới. Nhưng thẩm định đã từ chối. Phải xem lại tín dụng và dòng tiền.
32. Ngày 15 tháng 4 · Thiết bị ngừng chạyMột máy quan trọng bị hỏng. Ba ngày mới có linh kiện, trong lúc đó làm tay cầm cự.
33. Ngày 21 tháng 4 · Gia đình có chuyệnGia đình có chuyện đột xuất. Bạn gác việc lại để đi.
34. Ngày 4 tháng 5 · Tiếng lành đồn xaTrong nhóm cộng đồng địa phương có bài viết “Quán này ổn đấy”. Hôm nay khách đột nhiên đông lên.
35. Ngày 24 tháng 5 · Tiệm đối thủ ra chiêuBên kia đường mở một tiệm cùng ngành. Băng rôn giảm giá khai trương treo rất to.
36. Ngày 8 tháng 6 · Đánh giá ập đếnBa đánh giá một sao với cùng một câu chữ xuất hiện trong một ngày. Không biết đó là khách hay đối thủ.
37. Ngày 28 tháng 6 · Mưa lớnMưa lớn khiến người qua lại thưa hẳn. Hai khách đã đặt trước cũng hủy.
38. Huy động vốn được duyệtVay có bảo lãnh của Quỹ bảo lãnh tín dụng 290 triệu đ · 7.5%/năm · 60 tháng
39. Tiền đang thiếuVay có bảo lãnh — Bạn đến Quỹ bảo lãnh tín dụng để xin giấy bảo lãnh. Có phí bảo lãnh và thẩm định, nhưng bạn có thể gõ cửa ngân hàng mà không cần tài sản thế chấp. Vay có bảo lãnh của Quỹ bảo lãnh tín dụng 290 triệu đ, đã được duyệt.
40. Lãi suất Mỹ lại tăngFed phát tín hiệu thắt chặt, đô la mạnh lên, lãi suất vay ở nước bạn cũng tăng theo. Tỷ giá VND/USD nhảy vọt, và bài toán giá vốn của ai dùng nguyên liệu hay linh kiện nhập khẩu lại phức tạp thêm.
41. Tổng kết năm thứ 1Doanh thu 936 triệu đ, lợi nhuận kinh doanh 55,7 triệu đ. Tiền mặt 27,8 triệu đ.
42. Năm 2027, bắt đầu năm thứ 2Chu kỳ đầu tư công nghệ hồi lại · Cơ hội không ngờ
43. Ngày 13 tháng 7 · Ốm vặtHọng sưng, sốt lên. Bạn đeo khẩu trang cố qua một ngày.
44. Ngày 14 tháng 7 · Lãi vay tăngKhoản vay lãi thả nổi tăng theo lãi suất điều hành. Mỗi tháng phải trả thêm 92.983 đ.
45. Ngày 25 tháng 8 · Gia đìnhBạn nói chuyện với gia đình rất lâu. Bạn nghe một câu: “Con quan trọng hơn tiền.”
46. Ngày 21 tháng 9 · Cơ quan thuế yêu cầu hồ sơChi cục Thuế yêu cầu số liệu doanh thu VietQR·MoMo và doanh thu tiền mặt. Bạn mở lại sổ sách.
47. Đánh giá xấu, xử lý ra saoMặc kệ — Đánh giá vẫn nằm đó. Nó chỉ biến mất khỏi một ngày của bạn. Thỉnh thoảng có khách hỏi, bạn mới nhớ lại.
48. Ngày 15 tháng 10 · Lễ hội đường phốGần đó có lễ hội. Lượng người qua lại gấp đôi bình thường.
49. Ngày 23 tháng 10 · Tỷ giá đẩy chi phí nhập khẩu lênTỷ giá VND/USD lên tới 27.617. Nguyên liệu và bao bì nhập khẩu tăng theo.
50. Ngày 21 tháng 11 · Ngày trả nợNgày trả nợ. Gốc và lãi tháng này 15,8 triệu đ đã bị trừ. Dư nợ còn lại 690 triệu đ.
51. Ngày 28 tháng 11 · Thiết bị ngừng chạyMột máy quan trọng bị hỏng. Ba ngày mới có linh kiện, trong lúc đó làm tay cầm cự.
52. Ngày 30 tháng 12 · Tín hiệu từ cơ thểNgực tức nên bạn đi cấp cứu. Kết quả xét nghiệm ghi: “làm việc quá sức”.
53. Cơ thể muốn dừng lại trướcCứ tiếp tục — Bạn vẫn làm việc như thường. Cơ thể hỏng dần từng chút, việc kinh doanh chạy tiếp từng chút. Không ai biết bên nào sẽ trụ được lâu hơn.
54. Ngày 22 tháng 2 · Tiếng lành đồn xaTrong nhóm cộng đồng địa phương có bài viết “Quán này ổn đấy”. Hôm nay khách đột nhiên đông lên.
55. Ngày 25 tháng 2 · Đánh giá ập đếnBa đánh giá một sao với cùng một câu chữ xuất hiện trong một ngày. Không biết đó là khách hay đối thủ.
56. Ngày 17 tháng 3 · Cơ quan thuế yêu cầu hồ sơChi cục Thuế yêu cầu số liệu doanh thu VietQR·MoMo và doanh thu tiền mặt. Bạn mở lại sổ sách.
57. Lần đầu tuyển ngườiTạm hoãn lần này — Lần này bạn không chi phí và sẽ đánh giá lại sau.
58. Ngày 11 tháng 4 · Ngân hàng yêu cầu hồ sơHồ sơ gia hạn khoản vay đã đến: cần báo cáo tài chính và bản sao tờ khai thuế GTGT.
59. Ngày 24 tháng 4 · Khách quen nhiều lênTuần này có một vị khách đến ba lần. "Tôi chỉ đến chỗ này thôi."
60. Ngày 16 tháng 5 · Tin tăng lãi suấtTin tức nói lãi suất cơ bản đã tăng. Bạn đọc lại điều kiện của khoản vay hiện tại.
61. Ngày 21 tháng 6 · Ốm vặtHọng sưng, sốt lên. Bạn đeo khẩu trang cố qua một ngày.
62. Ở lại hộ kinh doanh hay lập công tyGiữ nguyên hộ kinh doanh — Bạn cất thông báo vào ngăn kéo. Năm nay cứ giữ nguyên. Chỉ là mỗi lần mở ngăn kéo, tờ giấy ấy lại hiện ra trước tiên.
63. Chu kỳ đầu tư công nghệ hồi lạiChi tiêu cho hạ tầng AI và phần mềm tăng, số liệu xuất khẩu chip và CNTT khởi sắc. Giữa những lời nói về suy thoái, riêng ngân sách công nghệ đi theo một hướng khác.
64. Cơ hội không ngờMột người quen cũ liên lạc, đề nghị ký hợp đồng. Lời giới thiệu này lại dẫn đến lời giới thiệu khác. Người ta bảo may mắn chỉ đến với người có chuẩn bị, nhưng có những khoảnh khắc không giải thích được chỉ bằng chuẩn bị.
65. Tổng kết năm thứ 2Doanh thu 1,17 tỷ đ, lợi nhuận kinh doanh 158 triệu đ. Tiền mặt 159 triệu đ.
66. Năm 2028, bắt đầu năm thứ 3Đối thủ mở cửa ngay đối diện
67. Ngày 25 tháng 7 · Giá nhập tăngNhà cung cấp báo từ đơn sau tăng giá 6%. Phải tìm nơi khác.
68. Ngày 10 tháng 8 · Người cố vấnĂn trưa với người cố vấn cũ. "Khoan nói chuyện số liệu. Dạo này ngủ được không?"
69. Ngày 13 tháng 8 · Tiệm đối thủ ra chiêuMột đối thủ gần đó bắt đầu chạy quảng cáo mạng xã hội rầm rộ. Tìm tên tiệm bạn thì quảng cáo của họ hiện lên trước.
70. Ngày 22 tháng 9 · Sửa chữa tòa nhàChủ nhà nói phải sửa đường ống, bảo bạn rút ngắn giờ bán hai ngày.
71. Huy động vốn được duyệthộ kinh doanh Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa 220 triệu đ · 4.0%/năm · 60 tháng
72. Tiền đang thiếuNộp đơn Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa — Bạn viết lại kế hoạch kinh doanh. Cán bộ Sở Kế hoạch và Đầu tư / Sở Tài chính xem dòng tiền và kế hoạch trả nợ lâu hơn là doanh thu. Kết quả sẽ đến trong lần gửi thư tới. hộ kinh doanh Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa 220 triệu đ, đã được duyệt.
73. Ngày 21 tháng 10 · Đánh giá ập đếnBa đánh giá một sao với cùng một câu chữ xuất hiện trong một ngày. Không biết đó là khách hay đối thủ.
74. Ngày 23 tháng 10 · Gia đìnhBạn nói chuyện với gia đình rất lâu. Bạn nghe một câu: “Con quan trọng hơn tiền.”
75. Ngày 8 tháng 12 · Khách quen nhiều lênTuần này có một vị khách đến ba lần. "Tôi chỉ đến chỗ này thôi."
76. Bổ sung người trước mùa cao điểmTạm hoãn lần này — Lần này bạn không chi phí và sẽ đánh giá lại sau.
77. Ngày 8 tháng 2 · Ngày trả nợNgày trả nợ. Gốc và lãi tháng này 15,8 triệu đ đã bị trừ. Dư nợ còn lại 765 triệu đ.
78. Ngày 9 tháng 2 · Thiết bị ngừng chạyThợ nói tiền sửa gần bằng mua mới. Cuối cùng bạn mua cái mới.
79. Ngày 21 tháng 3 · Tín hiệu từ cơ thểNgực tức nên bạn đi cấp cứu. Kết quả xét nghiệm ghi: “làm việc quá sức”.
80. Lần đầu tuyển ngườiTạm hoãn lần này — Lần này bạn không chi phí và sẽ đánh giá lại sau.
81. Ngày 12 tháng 4 · Chi phí vốn lại tăngLợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm lên 5,93%. Ngân hàng bắt đầu xem lại điều kiện khoản vay hiện có.
82. Ngày 15 tháng 4 · Giá nhập tăngNhà cung cấp báo từ đơn sau tăng giá 7%. Phải tìm nơi khác.
83. Ngày 17 tháng 5 · Ốm vặtCảm ba ngày rồi vẫn chưa khỏi. Không có thời gian đi khám.
84. Ngày 23 tháng 5 · Tiệm đối thủ ra chiêuMột đối thủ gần đó bắt đầu chạy quảng cáo mạng xã hội rầm rộ. Tìm tên tiệm bạn thì quảng cáo của họ hiện lên trước.
85. Ngày 9 tháng 6 · Tiếng lành đồn xaTrong nhóm cộng đồng địa phương có bài viết “Quán này ổn đấy”. Hôm nay khách đột nhiên đông lên.
86. Ngày 27 tháng 6 · Ngân hàng yêu cầu hồ sơNgân hàng bảo nộp lại chứng từ doanh thu và kế hoạch kinh doanh. Kèm theo là một câu: họ sẽ xem xét có giữ nguyên hạn mức hiện tại hay không.
87. Tiền đang thiếuCố trụ — Thay vì vay, bạn mở sổ chi tiêu gia đình. Bỏ ăn ngoài, hoãn những việc sửa chữa chưa gấp. Cố trụ cũng cần kế hoạch.
88. Đối thủ mở cửa ngay đối diệnCùng ngành, mặt hàng tương tự, giá thấp hơn 10%. Từ tuần khai trương đầu tiên, khách quen của bạn đã bước sang bên đó. Cạnh tranh không phải một từ trừu tượng, mà là tấm biển hiệu nhìn thấy qua cửa sổ.
89. Tổng kết năm thứ 3Doanh thu 1,09 tỷ đ, lợi nhuận kinh doanh 127 triệu đ. Tiền mặt 147 triệu đ.
90. Năm 2029, bắt đầu năm thứ 4Bão đánh giá xấu
91. Ngày 17 tháng 7 · Gia đình có chuyệnTrường của con gọi điện. Bạn nhờ người lo việc rồi vội đi.
92. Hợp đồng thuê sắp hết hạnKý theo điều kiện đó — Bạn đã ký. Khách quen chẳng hay biết gì, hôm nay vẫn ghé như mọi khi.
93. Ngày 10 tháng 8 · Nắng nóngCảnh báo nắng nóng. Điều hòa bật suốt ngày. Bạn lo tiền điện.
94. Ngày 25 tháng 9 · Người cố vấnNgười cố vấn gửi một đường link bài báo. "Đọc thấy giống chuyện của bạn."
95. Huy động vốn bị từ chốiThẩm định Vay vốn lưu động ngân hàng đã bị từ chối.
96. Tiền đang thiếuVay tín chấp ngân hàng — Bạn mang hồ sơ và chứng minh thu nhập đến ngân hàng. Họ nói vì mới khởi nghiệp nên doanh thu còn ngắn. Bạn chờ kết quả thẩm định. Nhưng thẩm định đã từ chối. Phải xem lại tín dụng và dòng tiền.
97. Ngày 9 tháng 10 · Chi phí vốn lại tăngLợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm lên 5,61%. Ngân hàng bắt đầu xem lại điều kiện khoản vay hiện có.
98. Ngày 29 tháng 10 · Ngày trả nợNgày trả nợ. Gốc và lãi tháng này 20,3 triệu đ đã bị trừ. Dư nợ còn lại 656 triệu đ.
99. Ngày 6 tháng 11 · Tỷ giá đẩy chi phí nhập khẩu lênTỷ giá VND/USD lên tới 27.034. Nguyên liệu và bao bì nhập khẩu tăng theo.
100. Ngày 11 tháng 11 · Tín hiệu từ cơ thểNgực tức nên bạn đi cấp cứu. Kết quả xét nghiệm ghi: “làm việc quá sức”.
101. Hết sạch tiền mặtXin chủ nhà gia hạn tiền thuê — Chủ nhà nói: “Lần này thôi nhé.” Tháng sau mà bạn lại xin như thế, câu trả lời sẽ khác.
102. Ngày 16 tháng 12 · Máy cà thẻ hỏngĐúng giờ đông khách nhất, máy cà thẻ ngừng chạy. Bạn chỉ nhận khách trả tiền mặt.
103. Ngày 22 tháng 12 · Gia đìnhNgười nhà chuẩn bị cơm hộp cho bạn. Mẩu giấy ghi: "Nhớ ăn uống đàng hoàng."
104. Tiền đang thiếuCố trụ — Bạn gấp hồ sơ vay lại. Thay vào đó hủy các gói đăng ký, cắt những khoản chi không thật cần, lùi ngày thanh toán kế tiếp. Cố trụ cũng là một quyết định.
105. Ngày 12 tháng 1 · Sửa chữa tòa nhàTầng trên bị rò nước. Bạn và chủ nhà cãi nhau ai trả tiền vết ố trên trần.
106. Hết sạch tiền mặtĐóng cửa — Ngày cuối cùng, bạn chốt sổ lần cuối. Hiện lên trước tiên là gương mặt của vài khách quen.

Bắt đầuChuyện khởi nghiệp thất bại